Oczyszczalnia mitów
Nie ma bardziej niebezpiecznej i niszczącej siły od błędnych poglądów i stereotypowego postrzegania drugiego człowieka.
Stereotypy i mity tworzą często barierę nie do pokonania i prowadzą do dyskryminacji drugiego człowieka lub do krzywdzącej go oceny.
Niektóre z tych mitów mogą być zabawne, inne ciekawe i wymagające objaśnienia, a jeszcze inne potrafią nieźle przerazić! Przeczytaj i dowiedz się więcej!
Mamy nadzieję, że ta wiedza spowoduje zmianę myślenia albo pomoże otworzyć oczy, tym, którzy mają błędne przekonania i poglądy na temat osób z niepełnosprawnością wzroku.
Na początek…
To dobre miejsce, aby w pierwszym akapicie wyjaśnić i rozróżnić kilka pojęć:
Osoba niewidoma to osoba pozbawiona całkowicie lub częściowo wzroku od urodzenia lub w bardzo wczesnym dzieciństwie. Poznawanie optyczne świata zewnętrznego jest zupełnie niemożliwe, do tego służą najczęściej wrażenia dotykowo-słuchowe.
Osoba ociemniała to osoba pozbawiona wzroku po 5 roku życia, posiada pamięć wzrokowego odbierania świata.
Osoba słabowidząca to osoba o poważnych zaburzeniach funkcji wzrokowych, które utrudniają w pełni odbieranie rzeczywistości tym zmysłem. Możemy tu zaliczyć wszystkie poważne wady wzroku.
A oto prawdziwe twierdzenia zasłyszane przez nas na szkoleniach lub podczas spotkań towarzyskich. Czasami trudno jest uwierzyć, że w niektórych ludzkich umysłach mogły powstać takie myśli!
MIT PIERWSZY- NAJBARDZIEJ PORAŻAJĄCY
Rodzice niewidomego albo on sam musieli sporo nagrzeszyć i to jest taka kara Boża
Trudno oczyścić taki sposób myślenia i postrzegania niepełnosprawności. Chyba nie można podać tu żadnych racjonalnych argumentów, bo samo stwierdzenie jest zupełnie irracjonalne. Trudno wyjaśnić komuś, że takie twierdzenie nie może należeć do osoby, wyznającej religię chrześcijańską, gdyż zaprzecza ono podstawowej zasadzie – miłości bliźniego oraz sugeruje absolutny brak zrozumienia istoty wiary chrześcijańskiej oraz właściwego obrazu Boga.
Tak czy inaczej …. Brak słów …. Przemilczenie tego mitu będzie miało najlepszy skutek
MIT DRUGI – KLASYKA STEREOTYPU
Niewidomy wymaga ciągłej pomocy, nie radzi sobie sam ani w pracy, ani w codziennym życiu
Takie przekonania wynikają przede wszystkim z nieznajomości bezpośrednio osoby niewidomej. Trudno nam sobie wyobrazić wykonywanie niektórych czynności bez użycia zmysłu wzroku. Jednak przy bliższym poznaniu osoby niewidomej i przebywaniu w jej towarzystwie bardzo łatwo przekonujemy się , że brak wzroku nie przeszkadza w byciu samodzielnym. Osoby niewidome wypracowują sobie własne sposoby na poruszanie się w przestrzeni lub wykonywanie codziennych obowiązków. Często używają specjalistycznych przedmiotów i gadżetów. Radzą sobie świetnie przy wykonywaniu tych samych czynności co osoby widzące, ale często muszą w to włożyć dużo więcej wysiłku. Czasami potrzebują naszej pomocy, ale też bardzo często nie lubią kiedy na silę się im pomaga. Osoby niewidome z powodzeniem radzą sobie z przygotowanie posiłków, wykonywaniem samodzielnych zawodów, wychowaniem dzieci, poruszaniem się środkami komunikacji miejskiej oraz korzystaniem z różnych form rozrywki i edukacji.
MIT TRZECI – SUPER POPULARNY
Niewidomy ma nadzwyczajnie rozwinięty słuch i dotyk
Rzeczywiście można odnieść takie wrażenie, poza tym funkcjonuje błędne pojęcie, że kiedy natura odbiera jeden ze zmysłów, inny staje się zdecydowanie lepszy niż pozostałe. A tak naprawdę zmysł słuchu i dotyku u osoby niewidomej nie wyróżniają się w stosunku do tych zmysłów u osób widzących, a pewne „nadzwyczajne” uzdolnienia czy wybitne cechy niewidomych wyjaśnia nam bardzo dokładnie tzw. zjawisko kompensacji. Polega ono u niewidomych na przejęciu przez pozostałe zmysły funkcji brakującego wzroku. Osoby widzące postrzegają otoczenie głównie wzrokowo i ten zmysł jest dominującym, dlatego też często nie doceniają wartości pozostałych zmysłów.
MIT CZWARTY – CZĘSTO SPOTYKANY
Osoby niewidome posiadają tzw. „szósty zmysł” a czasem i inne wyjątkowe zdolności
To kolejna obiegowa opinia, a w rzeczywistości osoby niewidome nie mają żadnych szczególnych cech, zdolności czy możliwości. Każdy z nas jest inny, niepowtarzalny. Mamy różne uzdolnienia, wady, zalety i umiejętności. Tak samo jest w grupie osób niewidomych. Jedni mają umysły ścisłe, inni humanistyczne, jedni są emocjonalni, inni powściągliwi, jeszcze inni są odporni na grypę, inni często się przeziębiają i tak dalej. Nie można więc u niewidomych wyodrębnić żadnej szczególnej cechy, która by nie występowała u ludzi dysponujących dobrym wzrokiem. Niewidomi i słabowidzący nie mają żadnych nadprzyrodzonych zdolności, sprawności ani właściwości. Pod tym względem nie różnią się od ludzi obdarzonych wzrokiem. Mogą osiągnąć bardzo dużo, ale tylko przez wytrwałość, pracowitość, zwiększony wysiłek, upór w dążeniu do celu. Nawet czynności, które ludzie wykonują w sposób zautomatyzowany, nie wymagający uwagi i wysiłku, niewidomi muszą się specjalnie nauczyć i stosować specjalne techniki ich wykonywania.
MIT PIĄTY – MOCNO WSPÓŁCZUJĄCY
Niewidomy musi być poważny, smutny, bo przecież nie ma się z czego cieszyć
Dla większości z nas utrata wzroku wiąże się z niebywałą tragedią. Wydaje się, że będąc osobą niewidomą nic w życiu już nie da się zrobić, jedyne co pozostaje to pogrążyć się w depresji i smutku. Tymczasem osoby niewidome spokojnie realizują się w życiu społecznym i zawodowym. Odnoszą sukcesy zawodowe i przeżywają satysfakcję ze swoich osiągnięć, mają wysokie aspiracje i nieprzeciętne marzenia. Zakochują się i tworzą udane relacje a także realizują się w roli rodziców. Jednym słowem korzystają w pełni z tego, co oferuje im życie nie bacząc na to, że mają pewne ograniczenia. A kto ich z nas nie ma? Przecież osoby widzące też nie mogą robić wszystkiego, często są samotne lub nieszczęśliwe, chociaż nie doświadczyły niepełnosprawności.
MIT SZÓSTY – WYNIKA Z MITU TRZECIEGO
Niewidomi są bardzo uzdolnieni muzycznie
Takie stwierdzenia wynikają z przekonania, że osoby niewidome mają wyjątkowy słuch, dużo lepszy niż przeciętni ludzie. Można wymienić wielu znanych niewidomych muzyków i śpiewaków, ale czy oznacza to, że wszyscy niewidomi są muzykalni? Czy wszyscy mają absolutny słuch muzyczny? Warto wiedzieć, że są i tacy, którym słoń na ucho nadepnął. Słyszą oni jedynie, czy grają czy nie.
MIT SIÓDMY – UTRWALONY WIZERUNEK
Niewidomy używa białej laski i psa przewodnika
To prawda, że osoby niewidome do poruszania się używają białej laski, która służy do unikania przeszkód lub rozpoznawania nawierzchni. Jednak posiadanie psa przewodnika nie jest takie proste, dlatego, że nie każda osoba niewidoma posiada kwalifikacje i cechy pozwalające na wykorzystanie umiejętności psa. Przede wszystkim osoba niewidoma musi poruszać się samodzielnie, być konsekwentna i zdyscyplinowana, gdyż praca z psem tego wymaga. Poza tym przygotowanie psa do pracy z osobą niewidomą wymaga długiego czasu (kilku miesięcy) a potem jeszcze przygotowania go do służenia konkretnej osobie. Dlatego na psy przewodniki trzeba dość długo czekać. Poza tym posiadanie psa to również obowiązek i odpowiedzialność, dlatego nie każdy niewidomy się decyduje na takie rozwiązanie.
MIT ÓSMY – MOCNO DYSKRYMINUJĄCY
Niewidomy jest bardzo często upośledzony umysłowo i nie ma wykształcenia
Ten mit jest bardzo krzywdzący. Są różne rodzaje i stopnie niepełnosprawności, dotyczące narządów ruchu i zmysłów jak i te dotyczące niepełnosprawności umysłowej. Warto zapamiętać, że niepełnosprawność wzrokowa, słuchowa czy ruchowa NIE JEST tożsama z niepełnosprawnością umysłową!
W Polsce studiuje około 1500 osób niewidomych, wiele z nich otrzymuje tytuły naukowe i osiąga sukcesy edukacyjne i zawodowe. Brak wzroku lub jego wady nie mają wpływu na sprawność umysłową!!!
MIT DZIEWIĄTY – TYPOWY I PRZECIĘTNY
Niewidomy marzy tylko o tym, żeby odzyskać wzrok, jest to jego największe marzenie.
Mamy tendencję do porównywania własnych możliwości do możliwości innych osób. Tak ja wspomniane było wcześniej dla osób widzących utrata wzroku wydaje się być niesamowitym utrudnieniem w życiu i jedną z najgorszych niepełnosprawności. Osoba niewidoma żyjąc z takim rodzajem niepełnosprawności od początku uczy się sobie z nią radzić i nie ma innej alternatywy. Swoje myślenie koncentruje na zdobywaniu wiedzy, realizacji własnych planów i spełniania się w różnych rolach. Nie ma tu miejsca na rozmyślanie i stany depresyjne z powodu niepełnosprawności. Kto by tracił na to czas!
MIT DZIESIĄTY – PSEUDOMEDYCYNA
Dzieci osób niewidomych zazwyczaj też rodzą się niewidome.
Oczywiście, jeśli u rodziców występują zaburzenia wzroku lub niepełnosprawność wzrokowa na skutek obciążenia genetycznego istnieje ryzyko, że dziecko odziedziczy tę wadę po rodzicach. Wtedy najczęściej posiadanie dzieci i stopień ryzyka określa lekarz. Natomiast bardzo dużo rodziców niewidomych rodzi i wychowuje całkiem zdrowe dzieci, bez żadnych zaburzeń i wad wzroku. Dzieci osób niewidomych są bardziej samodzielne, niezależne, gdyż w sposób naturalny używając wszystkich zmysłów stają się przewodnikiem dla rodzica.
